دانستنیهای مالیاتی (قسمت نهم) آنچه باید وارث بدانند

Want create site? Find Free WordPress Themes and plugins.

به گزارش رسانه مالياتي ايران، در سلسله گزارش هاي دانستني هاي مالياتي، بخش هاي مختلف قانون ماليات هاي مستقيم تشريح شد. در سري نهم از مجموعه اين گزارش ها به ماليات بر ارث ، وظايف قانوني موديان و وظايف اداره امور مالياتي در زمينه ماليات بر ارث مي پردازيم.

۱- ماليات بر ارث و اشخاص مشمول ماليات

– ماليات بر ارث: ماليات بر ارث، مالياتي است كه به ماترك متوفي تعلق مي گيرد. وراث براي تقسيم ماترك و انتقال اموال متوفي، نياز به دريافت گواهي واريز ماليات بر ارث دارند و اين گواهي پس از تشكيل پرونده مالياتي، ارايه اظهارنامه و پرداخت ماليات، توسط اداره امور مالياتي محل سكونت متوفيصادر مي شود.

– اشخاص مشمول ماليات: وراث از نظر قانون ماليات هاي مستقيم به سه طبقه تقسيم مي شوند:

وراث طبقه اول كه عبارتند از: پدر، مادر، زن، شوهر، اولاد و اولاد اولاد.
وراث طبقه دوم كه عبارتند از: اجداد، برادر، خواهر و اولاد آنها.
وراث طبقه سوم كه عبارتند از: عمو، عمه، دايي، خاله و اولاد آنها.

۲- اموال مشمول ماليات

اموال مشمول ماليات بر ارث عبارتند از كليه ماترك واقع در ايران يا خارج از ايران اعم از منقول و غير منقول و مطالبات قابل وصول و حقوق مالي پس از كسر هزينه كفن و دفن در حدود عرف و عادت و واجبات مالي و عبادي در حدود قواعد شرعي و ديون محقق متوفي، كه به شرح زير مشمول مالياتاست: اگر متوفي يا وارث يا هر دو، ايراني مقيم ايران باشند كل اموال مشمول ماليات بر ارث متوفي واقع در ايران و يا خارج از ايران (پس از كسر ماليات بر ارثي كه بابت اموال واقع در خارج از ايران به دولتمحلي پرداخت شده است) نسبت به سهم الارث هر يك از ورثه طبق نرخ هاي مقرر در ماده ۲۰ قانون ماليات هاي مستقيم ، مشمول ماليات بر ارث مي باشد. اگر متوفي و وراث هر دو، ايراني مقيم خارج از ايران باشند، سهم الارث هر يك از وراث از اموال و حقوق مالي متوفي كه در ايران موجود است به نرخ مذكور در ماده ۲۰ قانون ماليات هاي مستقيم و نسبت به آن قسمت كه در خارج از ايران وجود دارد پس از كسر ماليات بر ارثي كه از آن بابت به دولت محل وقوع مال پرداخت شده است به نرخ بيست و پنج درصد مشمول ماليات بر ارث مي باشد.

در مورد اتباع خارجي و ساير موارد نسبت به آن قسمت از اموال و حقوق مالي متوفي كه در ايران موجود است كلا مشمول ماليات به نرخ مذكور در ماده ۲۰ قانون ماليات هاي مستقيم براي وراث طبقه دوم مي گردد.

۳- ارزيابي املاك

– به موجب تبصره يك ماده ۳۲ قانون ماليات هاي مستقيم ، اثاث البيت محل سكونت از نظر مالياتي جزء ماترك متوفي محسوب نخواهد شد.

– با استناد به تبصره ۲ ماده ۳۲، در مورد ساختمان هايي كه با توجه به نوع مصالح يا طرز معماري خاص داراي ارزش فوق العاده هستند ارزش معاملاتي اعياني ملاك نبوده و اداره امور مالياتي مكلف است در اين مورد و همچنين در ارزيابي جواهر و اشياي نفيس از نظر كارشناس يا كارشناسان و متخصص يا متخصصين ذيربط استفاده كند.

– تبصره ۳ ماده ۳۲ قانون ماليات هاي مستقيم در مواردي كه منفعت مال، مورد وصيت يا نذر واقعمي شود و همچنين در حبس چنانچه پس از انقضاي مدت، اصل مال عايد وراث شود، ارزش مال مورد وصيت و نذر و حبس، به تاريخ حين الفوت مورث با رعايت مسلوب المنفعه بودن آن تقويم و به سهم الارث وراثي كه مال عايد آنها مي شود اضافه و مشمول ماليات بر ارث خواهد بود.

۴- نرخ ماليات بر ارث

به موجب ماده ۲۰ قانون ماليات هاي مستقيم- نرخ ماليات بر ارث نسبت به سهم الارث بشرح زير است:

شرح طبقه اول طبقه دوم طبقه سوم
تا مبلغ ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال %۱۵ %۱۵ %۳۵

تا مبلغ ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال

نسبت به مازاد۵۰,۰۰۰,۰۰۰ریال
%۱۵ %۲۵ %۴۵

تا مبلغ ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ ریال

نسبت به مازاد ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ریال
%۲۵ %۳۵ %۴۵
نسبت به مازاد ۵۰۰,۰۰۰,۰۰۰ریال %۳۵ %۴۵ %۶۵

از سهم الارث هر يك از وراث طبقه اول مبلغ سي ميليون (۳۰/۰۰۰/۰۰۰) ريال به عنوان معافيت كسر و مازاد به نرخ هاي مذكور مشمول ماليات مي باشد. معافيت مذكور براي هر يك از وراث طبقه اول كه كمتر از ۲۰ سال سن داشته يا محجور يا معلول از كار افتاده باشند مبلغ ۵۰/۰۰۰/۰۰۰ ريال خواهد بود.

– بر اساس ماده ۳۸ قانون ماليات هاي مستقيم ، اموالي كه به موجب وقف يا حبس يا نذر يا وصيت منتقل مي شود (به غير از مواردي كه در بند ۳ ماده ۲۴ قانون ماليات هاي مستقيم برخوردار مي باشند و يا مشمول ماليات بر درآمد اتفاقي مي گردند) به شرح زير مشمول ماليات است:

الف) در مورد وقف يا حبس، منافع مال هر سال مشمول ماليات به نرخ مقرر در ماده ۱۳۱ قانون ماليات هاي مستقيم خواهد بود.

ب) در نذر و وصيت چنانچه منافع مورد نذر و وصيت باشد، به شرح بند الف فوق و در صورتي كه عين مال مورد نذر و وصيت باشد، ارزش مال طبق مقررات ( فصل ماليات بر ارث) تعيين و يك جا به نرخ مقرر براي وراث طبقه دوم مشمول ماليات خواهد بود.

۵- اموالي كه مشمول ماليات بر ارث نمي گردد

– بموجب بند (۱) ماده ۲۴ قانون ماليات هاي مستقيم- وجوه بازنشستگي و وظيفه و پس انداز خدمت و مزاياي پايان خدمت، مطالبات مربوط به خسارت اخراج، بازخريد خدمت و مرخصي استحقاقي استفاده نشده و بيمه هاي اجتماعي و نيز وجوه پرداختي توسط موسسات بيمه يا بيمه گزار و يا كارفرما از قبيل بيمه عمر ، خسارت فوت و همچنين ديه و مانند آنها حسب مورد كه يك جا و يا به طور مستمر به ورثه متوفي پرداخت مي گردد.

– بموجب بند ۳ ماده ۲۴ قانون ماليات هاي مستقيم، اموالي كه براي سازمان ها و موسسه هاي مذكور در ماده (۲) اين قانون مورد وقف يا نذر يا حبس واقع گردد به شرط تاييد سازمان ها موسسه هاي مذكور.

– بموجب بند ۴ ماده ۲۴ قانون ماليات هاي مستقيم، هشتاد درصد اوراق مشاركت و سپرده هاي متوفي نزد بانك هاي ايراني و شعب آنها در خارج از كشور و موسسه هاي اعتباري غير بانكي مجاز؛ همچنين پنجاه درصد ارزش سهام متوفي در شركت هايي كه سهام آنها طبق قانون مربوط در بورس پذيرفته شده باشد و چهل درصد ارزش سهام يا سهم الشركه متوفي در ساير شركت ها و نيز چهلدرصد ارزش خالص دارايي متوفي در واحدهاي توليدي، صنعتي، معدني و كشاورزي.

– بموجب ماده ۲۱ قانون ماليات هاي مستقيم، اموالي كه جزء ماترك متوفي باشد و تا يك سال پس از قطعيت ماليات و غيرقابل رسيدگي بودن پرونده امر در مراجع مالياتي طبق قوانين يا احكام خاص مالكيت آنها سلب و يا به موجب گواهي سازمان ذيربط بلاعوض در اختيار وزارتخانه ها، موسسه هاي دولتي، شهرداري ها، نهادهاي انقلاب اسلامي يا شركت هايي كه صددرصد سهام آنها متعلق به دولت باشد قرار گيرد، از شمول ماليات بر ارث خارج و در صورتي كه بابت سلب مالكيت عوضي داده شود ارزش آن عوض يا اموال سلب مالكيت شده هر كدام كمتر است جزء اموال مشمول ماليات بر ارث محسوب و در هر حال چنانچه مالياتي اضافه پرداخت شده باشد مسترد خواهد شد. حكم اين ماده در مواردي كه وراث تمام يا قسمتي از اموال را كه جزء ماترك باشد به طور رايگان به يكي از اشخاص مذكور در ماده (۲) اين قانون واگذار كنند جاري است.

– به موجب ماده ۲۵ قانون ماليات هاي مستقيم، وراث طبقه اول و دوم نسبت به اموال شهداي انقلاب اسلامي مشمول ماليات بر ارث نمي باشند.

۶- وظايف و تكاليف موديان

الف) ارايه اظهارنامه

– بموجب ماده ۲۶ قانون ماليات هاي مستقيم- وراث (منفردا يا مجتمعا) يا ولي يا امين يا قيم يا نماينده قانوني آنها مكلفند ظرف شش ماه از تاريخ فوت متوفي اظهارنامه اي روي نمونه مخصوصي كه از طرف سازمان امور مالياتي كشور تهيه مي شود حاوي كليه اقلام ماترك با تعيين بهاي زمان فوت وتصريح مطالبات و بدهي هاي قابل احتساب به همراه مدارك مربوط به اداره امور مالياتي صلاحيت دار ارايه نمايند.

يادآوري: منظور از اداره امور مالياتي صلاحيت دار، اداره امور مالياتي است كه آخرين اقامتگاه متوفي در محدوده آن قرار گرفته است.

ب) مدارك مورد نياز:

وراث مكلف اند هنگام مراجعه به اداره امور مالياتي مدارك زير را ارايه و رسيد دريافت دارند.

– رونوشت يا تصوير گواهي شده اسناد مربوط به بدهي يا مطالبات متوقي.

– رونوشت يا تصوير گواهي شده كليه اوراق مثبت حق مالكيت متوفي نسبت به اموال و حقوق مالي.

– در صورتي كه اظهارنامه از طرف وكيل يا قيم يا ولي داده شود، رونوشت يا تصوير گواهي شده وكالت نامه يا قيم نامه.

– رونوشت يا تصوير گواهي شده آخرين وصيتنامه متوفي (اگر وصيت نامه موجود باشد).

– در مورد ملك: سند مالكيت، گواهي پايان كار ساختمان يا قبض پرداخت عوارض نوسازي.

– در مورد اتومبيل: سند مالكيت.

– در مورد محل كسب: رونوشت سند مالكيت يا سند اجاره و پروانه كسب.

– در مورد سهام شركت ها: برگه سهام و مدارك متعلق به شركت.

– در مورد وجوه نقد يا سپرده: دفتر بانكي و يا برگ سپرده و ساير مدارك بر حسب مورد.

ج) پرداخت ماليات

بر اساس ماده ۲۸ قانون ماليات هاي مستقيم مشمولين ماليات بر ارث مكلفند ماليات متعلق را بر اساس اظهارنامه تا سه ماه پس از انقضاي مهلت ارايه اظهارنامه به رسم علي الحساب پرداخت و رسيد دريافت دارند.

۷- وظايف اشخاص ثالث

– بموجب ماده ۳۴ قانون ماليات هاي مستقيم، بانك ها و شركت ها و موسسات و اشخاصي كه اموالي از متوفي نزد خود دارند مكلفند ظرف يك ماه از تاريخ اطلاع از فوت، صورت آن اموال اعم ازوجوه نقد يا سفته يا جواهر و نيز مقدار سهام يا سهم الشركه متوفي را تنظيم و به اداره امور مالياتي محل ارايه نمايند، همچنين موظفند در صورت مراجعه اداره امور مالياتي، دفاتر اسناد مورد نياز را براي رسيدگي در اختيار آنها بگذارند.

– بموجب ماده ۳۵ قانون ماليات هاي مستقيم، ادارات ثبت اسناد و املاك موقعي كه مال غيرمنقول را به اسم وراث يا موصي له ثبت مي نمايند، همچنين كليه دفاتر اسناد رسمي در موقعي كه مي خواهند تقسيم نامه يا هر نوع معامله وراث راجع به ماترك را ثبت كنند، بايد گواهينامه اداره امور مالياتي صلاحيت دار را مبني بر عدم شمول ماليات يا اين كه ماليات متعلق كلا پرداخت يا ترتيب ياتضمين لازم براي پرداخت آن داده شده است، مطالبه نمايند و قبل از ارايه اين گواهينامه مجاز به ثبت نيستند.

– بموجب ماده ۳۶ قانون ماليات هاي مستقيم، بانك ها و شركت ها و موسسات و اشخاصي كه وجوه نقد يا سفته يا جواهر يا سهام يا سهم الشركه و يا هر نوع مال ديگر از متوفي را نزد خود دارند مجاز نخواهند بود آن را به وراث يا وصي حسب مورد ارايه و يا به نام آنان ثبت نمايند مگر اين كه گواهينامه موضوع قسمت اخير ماده ۳۵ اين قانون ارايه گردد.

– بموجب ماده ۳۷ قانون ماليات هاي مستقيم، در صورتي كه به موجب احكام دادگاه ها بر اساس حقوق مالي متوفي مالي به ورثه برسد، مديران دفتر دادگاه ها مكلفند رونوشت حكم را به اداره امور مالياتي مربوط ارسال دارند تا در صورتي كه قبلا ماليات آن وصول نشده باشد، اقدام به مطالبه ماليات گردد. اين حكم در مواردي كه اسناد و مدارك تازه اي مربوط به دارايي متوفي به دست آيد نيز جاري خواهد بود. در صورتي كه پس از قطعيت ماليات، اسناد و مدارك تازه اي مربوط به بدهي متوفي يا عدم تعلق دارايي به وي ارايه گردد و در محاسبه ماليات موثر باشد پرونده جهت صدور راي مقتضي به هياتحل اختلاف مالياتي ارسال و طبق راي هيات اقدام خواهد شد.

– بموجب تبصره ۳ ماده ۳۸ قانون ماليات هاي مستقيم، دفاتر اسناد رسمي و ادارات ثبت اسناد و محاكم دادگستري و سازمان حج اوقاف و امور خيريه و اداره سرپرستي صغار و محجورين و همچنين بانك ها و ساير موسسات مجاز نخواهند بود به مفاد وصيتنامه ترتيب اثر دهند مگر اينكه گواهينامه اداره امور مالياتي مبني بر اين كه وصيتنامه مذكور از طرف وصي يا وراث به اداره امور مالياتي صلاحيت دار ارائه شده است، دريافت گردد.

۸- تسهيلات قانوني

الف) برداشت از حساب بانكي متوفي

با توجه به بخشنامه شماره ۲۰۱۶۴۹/۳۷۸۶ مورخ ۸۲/۲/۲ رييس سازمان امور مالياتي كشور، وراث طبقه اول متوفي (پدر، مادر، همسر، اولاد و اولاد اولاد) مي توانند براي تامين هزينه هاي ضروري مانندكفن و دفن و يا برگزاري مراسم ترحيم تا مبلغ ده ميليون ريال از موجودي حساب بانكي متوفي بدون اخذ گواهي واريز ماليات بر ارث برداشت نمايند.

ب) استرداد ماليات

در صورتي كه به موجب راي هيات حل اختلاف مالياتي مطالبات متوفي غير قابل وصول تشخيص داده شود، مطالبات مذكور جزء ماترك متوفي منظور نمي شود و اگر ماليات آن قبلا وصول شده باشد،مسترد خواهد شد.

ج) تقسيط ماليات

بر اساس مواد ۴۰ و ۴۱ قانون ماليات هاي مستقيم اگر مشمولان ماليات بر ارث قادر به پرداخت ماليات خود نباشند، سازمان امور مالياتي كشور مي تواند با گرفتن تضمين معتبر، ماليات مربوط را تا مدت ۳ سال از تاريخ قطعي شدن قسط بندي كند و در صورتي كه ماترك غير نقدي باشد و دادن تضمين و تقسيط براي وراث مقدور نباشد، سازمان امور مالياتي كشور مي تواند به تقاضاي كتبي وراث معادلماليات متعلق، مالي را اعم از منقول يا غير منقول از ماترك با توافق وراث انتخاب كرده و به قيمتي كه مبناي محاسبه ماليات بر ارث قرار گرفته است به جاي ماليات قبول كند.

۹- جرايم مالياتي

الف) جريمه عدم تسليم اظهارنامه

در كليه مواردي كه مودي يا نماينده او كه به موجب مقررات قانون ماليات هاي مستقيم از بابت پرداخت ماليات مكلف به ارايه اظهارنامه مي باشد، چنانچه از ارايه آن درمواعد مقرر در اين قانون خودداري نمايد، مشمول جريمه اي معادل ده درصد ماليات متعلق خواهد بود.

ب) جريمه تاخير پرداخت

پرداخت ماليات پس از موعد مقرر موجب تعلق جريمه اي معادل ۲/۵ درصد ماليات به ازاي هر ماه خواهد بود.

ج) جريمه اشخاص ثالث

– بموجب ماده ۴۳ قانون ماليات هاي مستقيم، در صورتي كه بانك ها و شركت ها و موسسات و اشخاصي كه مالي از متوفي نزد خود دارند از اجراي مواد ۳۴ و ۳۶ اين قانون تخلف نمايند، علاوه براين كه تا معادل ارزش مالي كه نزد آنها بوده با وراث نسبت به پرداخت ماليات و جرايم متعلق مسووليت تضامني دارند، مشمول جريمه اي معادل ۵ درصد قيمت مال نيز خواهند بود. در مورد بانك ها و شركت هاي دولتي و موسسات دولتي، متخلف و شركا و معاونان وي در تخلف نيز مسووليت تضامني خواهند داشت.

۱۰- وظايف اداره امور مالياتي

– بموجب ماده ۳۱ قانون ماليات هاي مستقيم، اداره امور مالياتي مكلف است پس از ارايه اظهارنامه از طرف وراث يا نماينده قانوني آنها در صورت درخواست كتبي ظرف يك هفته گواهينامه متضمنرونوشت مصدق ريز ماترك را كه در اظهارنامه نوشته شده صادر و به مودي ارايه نمايد. اين گواهينامه فقط از نظر صدور برگ حصر وراثت معتبر است.

– چنانچه براي يك متوفي بيش از يك اظهارنامه به دفتر مركزي ارث فرستاده شود، دفتر مركزي اظهارنامه هاي مذكور رابه اداره امور مالياتي كه اولين اظهارنامه را به دفتر فرستاده است، ارسال مي كند و مراتب را به ساير ادارات امور مالياتي ذي ربط اعلام مي نمايد.

– اداره امور مالياتي مكلف است اظهارنامه هاي موديان را طبق مقررات قانون ماليات هاي مستقيم رسيدگي و نسبت به تشخيص و وصول ماليات اقدام نمايد. اداره امور مالياتي در صورت پرداخت ماليات مي تواند مبادرت به صدور مفاصا حساب مالياتي و برگ قطعي ماليات نمايد.

منبع : سازمان امور مالیاتی کشور

٠٩:٠٨ – شنبه ٨ اسفند ١٣٩٤ / شماره : ٤١٩ / تعداد نمایش : ٤٣٧

Did you find apk for android? You can find new Free Android Games and apps.